ნიპაჰის ვირუსი

რა არის ნიპაჰის ვირუსი და როგორ ვრცელდება იგი?

ნიპაჰის ვირუსი მედიცინისთვის შედარებით ახალი გამოწვევაა. ის პირველად 1990-იანი წლების მიწურულს, მალაიზიის ერთ პატარა სოფელში აღმოაჩინეს, სადაც დაავადება თავდაპირველად შინაურ ცხოველებში, კერძოდ ღორებში გავრცელდა, შემდეგ კი ადამიანებზე გადაინაცვლა.

თავისი ბუნებით ნიპაჰი (NIV)ზოონოზური ინფექციაა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მისი ბუნებრივი წყარო ცხოველური სამყაროა. ვირუსი ადამიანის ორგანიზმში ხვდება ინფიცირებულ ცხოველთან პირდაპირი კონტაქტით ან მათ მიერ დაბინძურებული საკვების მიღებით. ​განსაკუთრებით საყურადღებოა ის ფაქტი, რომ ვირუსს ადამიანიდან ადამიანზე გადასვლის უნარიც აქვს, რაც ძირითადად ინფიცირებული პირის ბიოლოგიურ სითხეებთან — ნერწყვთან, შარდთან ან სასუნთქი გზების გამონაყოფთან — ახლო და დაუცველი კონტაქტის შედეგად ხდება. ეს კი ეპიდემიოლოგიურ რისკებს მნიშვნელოვნად ზრდის.

რა სიმპტომები ახასიათებს ნიპაჰის ვირუსს?

​დაავადების მიმდინარეობა ხშირად ძალიან მძიმე და აგრესიულია. ყველაფერი გრიპის მსგავსი ნიშნებით იწყება, ადამიანს აწუხებს მაღალი სიცხე, თავისა და კუნთების გაუსაძლისი ტკივილი, რასაც ხშირად ღებინებაც ერთვის, თუმცა, ნიპაჰის ნამდვილი სახე მაშინ ვლინდება, როდესაც ვირუსი თავის ტვინამდე აღწევს. ინფიცირებულ პაციენტებში ვითარდება თავის ტვინის მწვავე ანთება - ენცეფალიტი, რასაც ხშირად სუნთქვის უკმარისობაც ერთვის.

ნიპაჰის ერთ-ერთი ყველაზე შემაშფოთებელი მახასიათებელი მისი სიკვდილიანობის მაღალი მაჩვენებელია, რომელიც 40%-დან 75%-მდე მერყეობს. ეს ნიშნავს, რომ დაავადებულთა უდიდესი ნაწილი, სამწუხაროდ, ვერ ახერხებს ვირუსთან გამკლავებას, რაც იმითაა განპირობებული, რომ  მისი საწინააღმდეგო სპეციფიკური წამალი ან ვაქცინა ჯერჯერობით არ არსებობს.

​დღეისათვის ნიპაჰის ვირუსი ძირითადად აზიის რეგიონში, კერძოდ ინდოეთსა და ბანგლადეშშია გავრცელებული, სადაც პერიოდულად ფიქსირდება ლოკალური აფეთქებები.

ბუნებრივია, ჩნდება კითხვა:

რამდენად რეალურია საფრთხე დანარჩენი მსოფლიოსთვის?

მიუხედავად იმისა, რომ გლობალიზაციის პირობებში ვირუსების გავრცელება მარტივია, ნიპაჰი არ ხასიათდება ისეთი სწრაფი გავრცელებით, როგორიც, მაგალითად, რესპირატორული პანდემიები. სხვა ქვეყნებისთვის მთავარი რისკფაქტორი ინფიცირებული რეგიონებიდან მოგზაურთა მიგრაციაა, თუმცა საერთაშორისო ჯანდაცვის ორგანიზაციები ამ პროცესს  როგორც წესი მუდმივად აკონტროლებენ.

ემუქრება თუ არა საქართველოს ვირუსის გავრცელების საფრთხე?

​რაც შეეხება პანიკის საფუძველს, სპეციალისტები თანხმდებიან, რომ ამ ეტაპზე გლობალური განგაშის მიზეზი არ არსებობს.

საქართველო ამ ვირუსის ბუნებრივი კერიდან ძალიან შორსაა. მთავარია სიფრთხილე და იმ რეკომენდაციების გათვალისწინება, რაც ენდემურ ზონებში მოგზაურობას ეხება.

ნიპაჰი რჩება სერიოზულ სამედიცინო გამოწვევად, რომელიც მეცნიერებისგან მუდმივ ყურადღებასა და კვლევას მოითხოვს, თუმცა ყოველდღიურ ცხოვრებაში ის ჩვენთვის პირდაპირ საფრთხეს ჯერჯერობით არ წარმოადგენს.